Check-die-kop

Laat je kop checken

Sommige journalisten beginnen met een kop om vervolgens de eerste regels van hun verhaal te tikken. Ze hebben een plan en werken letterlijk van boven naar beneden. Ik doe het anders en eindig vaak met het bedenken van een goede kop of titel.

Het bedenken van een goede kop is namelijk van groot belang. Een kop/titel moet de aandacht van lezers trekken. Het moet de lezer intrigeren en prikkelen om verder te lezen. En in een wereld met zoveel afleidingen, zoals social media, is dat een uitdaging. Daarnaast moet het uiteraard ook de lading dekken. Je kunt dus geen dingen in de kop schrijven die in het verhaal niet terugkomen.

Het probleem is vaak wel dat je weinig ruimte hebt. Als journalist moet je soms wat nuances weglaten, tot ergernis van menig PR- en marketingafdeling. Als je het bedenken van een kop aan een voorlichter of PR-manager overlaat, krijg je vaak een kop die veel te lang is en totaal niet spannend omdat er teveel informatie in wordt gepropt.

Ga niet alleen voor kliks

De Telegraaf staat bekend om zijn krachtige koppen. Die zijn zeker niet altijd even genuanceerd en soms geschreven in opvallende vette chocoladeletters. AD.nl heeft de gewoonte om vooral een kop te kiezen die veel kliks oplevert. Heel irritant. De vraag is hoe lang dat nog werkt want onlangs schreef Villamedia nog dat ‘clickbait’ koppen niet meer werken. Artikelen met titels als: ‘Drie redenen om vandaag nog met hardlopen te beginnen‘, ‘Zo krijg je elke vrouw versierd‘ of ‘Dit is het geheim van een schoon toilet‘ zouden dus niet meer kunnen.

Ik hoop van harte dat dergelijke koppen uitsterven, want ik erger me er ook vaak aan. Waarom? Omdat je je toch vaak een beetje bedrogen voelt als je eenmaal het artikel leest. De titel blijkt dan spannender of veelbelovender dan het verhaal zelf.

Bijzonder

Mijn ervaring bij ICT-redacties is dat bijzondere feiten of bepaalde merknamen extra de aandacht trekken. Bij Webwereld hadden we ooit een kop zoiets als: ‘12-jarig meisje opgepakt wegens illegaal downloaden‘. Die kop leverde waanzinnig veel kliks op, maar dat was nog in de tijd dat illegaal downloaden met het p2p-programma Napster populair was.

Bedenk de kop achteraf

Terug naar hoe ik te werk ga. Als ik een artikel of blog schrijf, is de inhoud daarvan vanzelfsprekend het belangrijkste. De kop bedenk ik vaak beter als ik het intro (de insteek) en het hele verhaal ken. De kop kan dan een zin zijn die het verhaal in een paar woorden samenvat, of een citaat van iemand die iets heel treffend beschrijft. Daarom vind ik het bedenken van een kop achteraf gemakkelijker en beter dan vooraf.

Soms duurt het bedenken van een goede kop even. Je zit dan zo diep in het verhaal dat het lastig is om een treffende kop te bedenken. Voor mij werkt dan heel goed om wat afstand te nemen (letterlijk). Ga even iets anders doen, al is het maar een paar minuten en denk intussen na over je kop. Vaak schiet mij dan wel iets binnen.

Zit je vast en ben je op zoek naar een goede kop voor een artikel of blog? Schroom niet om hem aan mij voor te leggen of mij om advies te vragen. ‘Laat je kop checken’ en bel of mail me.

over Edwin Feldmann

Edwin Feldmann is freelance tech-journalist en tekstschrijver. Hij produceert journalistieke teksten en podcasts en geeft workshops over bloggen. Meer info: contact@edwinf.nl